7 goedgekeurde projecten in Plaatselijke Groep Haspengouw

Verbeteren van de bodem- en waterkwaliteit

Het verbeteren van de water- en bodemkwaliteit is een van de doelstellingen van het Europees plattelandsprogramma LEADER. De Plaatselijke Groep Haspengouw heeft afgelopen vrijdag vier projecten goedgekeurd die tot doel hebben de landbouwers te informeren over de problematieken én mogelijke oplossingen voor de bodem- en waterkwaliteit. “De projecten zijn goed voor een totale projectinvestering van 451 340 euro en worden dankzij het LEADER-programma voor 65% gefinancierd door Europa, Vlaanderen en de Provincie Limburg”, aldus Inge Moors, gedeputeerde van Landbouw en Platteland en voorzitter van de Plaatselijke Groep Haspengouw.

De projecten die vandaag zijn goedgekeurd kaderen binnen de derde oproep die de Plaatselijke Groep Haspengouw vorig jaar heeft gelanceerd.

Gedeputeerde Inge Moors: “Door het verbeteren van de bodem- en waterkwaliteit en –beheer investeren we in een duurzame ontwikkeling van de landbouwsector. Voor deze projecten voorzien Europa, Vlaanderen en de Provincie Limburg samen meer dan 290 000  euro cofinanciering.”

Inzichten in nitraatuitspoeling

Nitraatuitspoeling is grote problematiek bij het grond- of oppervlaktewater in en rond onze landbouwgebieden. De oorsprong van de verhoogde nitraatconcentraties blijft in veel gevallen onbekend en de huidige aanpak lijkt op zijn grenzen te botsen. De Bodemkundige Dienst van België wil daarom van naderbij onderzoeken en nagaan vanwaar de verhoogde nitraatgehaltes komen. In dit project zal de situatie in Voeren nauwgezet bekeken worden. Resultaten en inzichten worden gecommuniceerd naar landbouwers en andere belanghebbenden. “De inzichten die voortvloeien uit het projecten kunnen interessant zijn voor andere rode meetpunten van oppervlaktewater in de regio en kunnen de waterkwaliteit in Limburg helpen verbeteren”, aldus gedeputeerde Inge Moors.

Bewuster omgaan met bemesting en gewasbeschermingsmiddelen

Pcfruit experimenteerde in het verleden reeds met verschillende technieken om landbouwers op een efficiënte en duurzame manier te laten omgaan met bemesting en gewasbeschermingsmiddelen. Met dit project wil het centrum de landbouwers gebruik laten kennis maken met deze technieken aan de hand van demo’s. In een 25-tal pilootbedrijven verspreid over het leadergebied zal de EVA-app geïntroduceerd worden. De landbouwers worden begeleid in het gebruik van de tool om de nitraatproblematiek die ontstaat door overbemesting aan te pakken. Om de vervuiling met gewasbeschermingsmiddelen in oppervlaktewater aan te pakken, zal de fyteauscan worden voorgesteld. De fyteauscan maakt op basis van een eenvoudige vragenlijst een inschatting van de milieu-impact van het landbouwbedrijf.

Verder worden een aantal kleinschalige technieken ingeleid waarmee via buffering in de waterloop ter hoogte van drainagebuizen het teveel aan nutriënten zodanig verminderd kan worden dat de waterloop niet verder stroomafwaarts wordt bevuild. “De bevindingen van landbouwers worden gedeeld met alle mogelijke betrokken partijen waaronder voorlichters, adviseurs en waterloopbeheerders. Zo kan het project een reële gedragsverandering tot stand brengen”, aldus gedeputeerde Inge Moors.

Blik op de bodem

De bodemeigenschappen van landbouwpercelen zoals het organisch koolstofgehalte en de pH verschillen van perceel tot perceel, maar ook binnen eenzelfde perceel is variatie mogelijk. Tot nu toe waren er weinig mogelijkheden om die heterogeniteit binnen percelen in beeld te brengen en hier op in te spelen. Sinds kort zijn er nieuwe technologische ontwikkelingen zoals bodemscanners beschikbaar en is het mogelijk de heterogeniteit aan bodemeigenschappen in kaart te brengen.

Aan de hand van demo’s leren akkerbouwers de techniek beter kennen en kunnen zo effectief met precisielandbouw aan de slag kunnen. “Precisielandbouw is een manier om efficiënter te gaan telen. Meer opbrengst met minder middelen is noodzakelijk om onze landbouw concurrentieel te houden”, vult gedeputeerde Inge Moors aan.

Dikke fractie als boost voor organische stof

De Haspengouwse akkerbouwpercelen worden gekenmerkt door een lage organische stofvoorraad. Als gevolg van de steeds strengere mestwetgeving gebruiken akkerbouwers vaak kunstmest om aan de nutriëntenvraag van het gewas te voldoen. Dikke fractie - het product dat na het scheiden van mengmest wordt bekomen - is een interessante bron van organische stof, die bovendien gemakkelijk te transporteren is.

Het project “Dikke fractie als boost voor organische stof” wil de voordelen van bemesten met dikke fractie introduceren zodat er meer organische meststoffen gebruikt worden in plaats van kunstmest. In een latere fase zullen ook vraag en aanbod met elkaar verbonden worden. “Het belang van een gezonde bodem kan niet voldoende worden benadrukt. Het staat garant voor een gezonde bedrijfsvoering met goede producten en hoge opbrengsten. Dikke fractie, stimuleert het bodemleven en brengt voedingselementen in de bodem voor de plantengroei”, motiveert gedeputeerde Inge Moors. Daarnaast wordt een literatuurgids ontwikkeld waarmee de beschikbare wetenschappelijke kennis over de bemesting beter kan doorstromen naar de landbouwer.

De aanpak van bemesting staat vaak ter discussie en de verscheidenheid aan informatie is namelijk groot. De gids zal de meest relevante info geven om een juist beeld te kunnen vormen over de bemestingstechnieken.

Nieuwe impulsen voor Haspengouws platteland

Een pop-up café, een participatief traject met buurtbewoners, een educatief pakket voor scholen en een toeristische fietsroute. De provincie Limburg, Vlaanderen en Europa leggen hiervoor samen in totaal 300 000  euro op tafel, goed voor in totaal 460 000 euro investering.  “Deze projecten willen het sociale weefsel van het Limburgse platteland versterken en lokale voorzieningen in de kleinere dorpskernen verder ontwikkelen. Hiermee willen we de identiteit van deze dorpen vrijwaren”, aldus Inge Moors, gedeputeerde van Landbouw en Platteland en voorzitter van de Plaatselijke Groep Haspengouw.

Pop-up café in he dorp

Dit project ontstond na het succes dat de stad Sint-Truiden zag bij het buurtcafé in Bevingen. Binnen het project wil de buurtwerking van de stad Sint-Truiden twee gehuchten de mogelijkheid geven om opnieuw een ontmoetingsplaats te creëren die door en voor buurtbewoners zal worden ontwikkeld. Op deze manier hoopt de Stad Sint-Truiden bewoners terug samen te brengen in gehuchten waar er door het gebrek aan cafés of restaurants geen ontmoetingsplekken meer zijn. Wanneer de projecten succesvol draaien is het doel dat de cafés blijven bestaan en er op deze manier een blijvende ontmoetingsplaats wordt gecreëerd voor de bewoners. “De uitbating zal gebeuren door verschillende verenigingen uit het dorp. Dit verhoogt de sociale contacten binnen het dorp en komt de leefbaarheid ten goede”, voegt gedeputeerde Inge Moors er nog aan toe.

Dorp aan zet

De Provincie Limburg zet samen met STEBO vzw en Innovatiesteunpunt vzw in op een participatief traject om de leefbaarheid van kleinere plattelandsgemeenten te vergroten. Met dit project krijgen acht dorpen de mogelijkheid om samen met de buurtbewoners de leefbaarheid te onderzoeken en na te gaan waar de noden en behoeften van de bewoners liggen.  Daarna zal er in elke deelnemende gemeente een quickwin gerealiseerd worden om de leefbaarheid een boost te geven. Gedeputeerde Inge Moors: “De betrokken gemeenten; Borgloon, Gingelom, Voeren, Heers, Riemst en Sint-Truiden besteden mee aandacht aan de problematiek. Zij zijn daarom al een engagement aangegaan om acties en projecten die uit het participatief traject voortkomen mee op te nemen in hun dagelijks bestuur. Dit zorgt voor een duurzame insteek binnen het project waarmee we tegemoetkomen aan de kerndoelstellingen van LEADER.” De beleidsaanbevelingen en gehanteerde methodieken zullen opgenomen worden in het eindverslag, zodat ook andere dorpen en overheden hiermee aan de slag kunnen.

Biodivers van akker tot bakker

Biodiversiteit binnen de akkerbouw en in voedselproductie is een thema dat vaak achterwege wordt gelaten in educatie over landbouw en voedselproductie. De Stad Sint-Truiden ontwikkelt in dit project daarom een educatief pakket voor scholen en een toeristische fietsroute waarmee ze zowel jongeren als het grote publiek wil sensibiliseren voor biodiversiteit binnen de akkerbouw en de rol die landbouw hierin kan spelen.

Informatiepanelen die aangebracht worden op de akker- en landbouwgronden moeten de voorbijganger op de hoogte brengen van de maatregelen die genomen werden op het terrein om de biodiversiteit te verhogen. Gedeputeerde Inge Moors: “Door ook de korte-ketenproducten bij de acties te betrekken zal het project meegeven dat het een zaak van ons allemaal is om een duurzame landbouw en akkerbiodiversiteit in stand te houden.”

 

Naast de goedkeuring van deze projecten werd er een nieuwe oproep gelanceerd voor 2018.  Door deze nieuwe oproep zal men ook volgend jaar blijven werken aan een gebiedsgericht en geïntegreerd plattelandsbeleid. Voor deze oproep is 407 677,92 euro vrijgemaakt. Projectideeën kunnen ingediend worden tot 14 februari 2018 en zullen na goedkeuring op 1 januari 2019 kunnen starten.