Verslag studiedag erosie, niet-kerende bodembewerking - 27 augustus 2013

Erosie is niet enkel nadelig voor de kwaliteit van landbouwgronden, maar ook omwonenden ondervinden hinder door modder op wegen en in woningen. En de kosten voor het ruimen van slib uit riolen en waterlopen kunnen hoog oplopen. Het voorkomen van erosie is dus de boodschap! Daarom organiseerde het Vlaams Ruraal Netwerk, in samenwerking met Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE), op 27 augustus een studiedag rond erosie, meer bepaald rond niet-kerende bodembewerking.

De voormiddag bestond uit een druk programma, er kwamen maar liefst vijf sprekers aan bod. De eerste spreker was Liesbeth Vandekerkchove, van het Departement LNE. Zij had het over wat erosie nu juist is, wat de gevolgen zijn én welke maatregelen er bestaan. Zo kwamen we te weten dat water of ijs de belangrijkste oorzaak voor bodemerosie vormt. Omgevingsfactoren zoals neerslag, reliëf, bodemtype, vegetatietype en bodembewerking spelen hierbij een belangrijke rol.
Erosie zorgt op korte termijn voor modderoverlast en op lange termijn voor een verminderde waterkwaliteit en natuurwaarde, dichtslibbing van wachtbekkens, waterlopen en rioleringen,…

Landbouwers en gemeenten kunnen erosie aanpakken met behulp van beleidsinstrumenten, die zowel een stimulerend (subsidies) als een bindend (verplichtingen) karakter kunnen hebben. Hoe deze beleidsinstrumenten er vanaf 2014 gaan uitzien, hangt af van de verdere uitwerking van het nieuwe GLB dat in 2015 van start zal gaan.

Hierna kwam Jan Vermang, ook van Departement LNE (Afdeling Land, Bodembescherming, Ondergrond en Natuurlijke Rijkdommen) aan bod. Hij had het over de niet-kerende bodembewerking. Hierbij wordt de bodem niet omgekeerd zodat gewasresten aan de oppervlakte blijven en de bodemstructuur zo weinig mogelijk verstoort wordt. De voor- en nadelen kwamen ook aan bod. Ook de effecten van verschillende onderzoeken werden uit de doeken gedaan. Zo gaven de metingen bij bijvoorbeeld regenvalsimulaties aan dat er qua afstroming en bodemverlies veelal goede resultaten geboekt worden voor NKB t.o.v. ploegen, maar dat in bepaalde gevallen wel een hogere afstroming en bodemverlies én dus een negatiever effect op de bodem onder NKB merkbaar is (bv. bij proeven in Kruishoutem en Heestert). Reden hiervoor is de ondergrond (te nat).

De derde spreker was Greet Ruysschaert van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek. Greet ging dieper in op de resultaten van het Interregproject BodemBreed en van de proefpercelen van het ILVO. Het werkgebied van het Interregproject werd geschetst, maar ook de locatie van de verschillende demopercelen van het ILVO kwamen in beeld. Het blijven van een hoger vochtgehalte in de bovenste grondlagen en het risico op een hogere onkruiddruk zijn een paar van de voornaamste zaken die uit de proeven naar boven kwamen. Eén van de zaken die uit alle presentaties naar voren kwam, was dat het tijdstip van onkruidbestrijding zeer belangrijk is.

De laatste spreker van deze voormiddag was de Nederlandse zelfstandige landbouwadviseur Stefan Muijtjens. Stefan heeft ruim 15 jaar ervaring in niet-kerende bodembewerking en was bereid zijn opgedane kennis met ons te delen. Zijn ervaringen in Nederland werden uit de doeken gedaan en daar kwamen veel vragen bij kijken. Na deze zeer interactieve presentatie kon het voormiddaggedeelte in schoonheid worden afgesloten.

Na de middag was het de beurt aan de tweede Nederlandse spreker van de dag, namelijk Christoffel den Herder van het Nederlandse “DLV Plant”. Hij had het onder andere over het bodemleven, verschillende soorten machines om aan niet-kerende bodembewerking te doen, etc. Hij gaf ook zeer veel tips en tricks mee én zette de mensen aan tot het toepassen van NKB. Nadat Christoffel de laatste presentatie van de dag had gegeven was het tijd voor de praktijk…

We maakten een korte wandeling naar het perceel van landbouwer Koen Van Damme. Daar hadden we een demo rond niet-kerende bodembewerking voorzien met maar liefst negen verschillende machines. In de namiddag mochten we trouwens nog heel wat andere extra geïnteresseerden uit de buurt verwelkomen. Verschillende bedrijven kwamen namelijk hun werktuigen met veel trots voorstellen aan de aanwezigen.

Deze demo werd begeleid door de twee Nederlandse sprekers uit de voormiddag, die de mensen telkens na een demo op een strook van een woordje uitleg verschaften. Rond vier uur waren alle machines ruimschoots aan bod gebracht. Daarna konden de mensen nog wat bijpraten en vragen stellen. Door het enthousiasme van de mensen en het mooie weer kunnen we dus opnieuw terugblikken op een geslaagde studiedag!

 

Hieronder vindt u het programma en de presentaties terug van de studiedag erosie, niet-kerende bodembewerking.