Verslag studiedag "innovatie in de landbouw" - 19 september 2014

Op vrijdag 19 september organiseerde het Waals Ruraal Netwerk, in samenwerking met Innovatiesteunpunt, een studiedag rond innovatie in de land- en tuinbouwsector. Hier konden wij natuurlijk niet op ontbreken. We delen graag onze impressies met jullie (link naar foto's):

Na een “tour de table” in het vergaderzaaltje op de geitenboerderij “Polle” in Lichtaart, startten we met de presentaties. Ilse Geyskes, innovatieconsulent van Innovatiesteunpunt, gaf als eerste spreker van de dag een algemene presentatie van het Innovatiesteunpunt en hun activiteiten, missie, verwezenlijkingen, etc. Het Innovatiesteunpunt is opgericht in 1999 door Boerenbond en Landelijke Gilden, in partnerschap met Cera en KBC, waardoor ze dus al 15 jaar ervaring hebben. Momenteel werken er 23 personen in totaal, waaronder 16 innovatieconsulenten met telkens zeer verschillende achtergronden. Innovatiesteunpunt werkt rond drie verschillende groepsthematieken: ‘strategische innovatie en samenwerking’; ‘ecologische en technische innovatie’, en als laatste ‘plattelandsontwikkeling’. Dit zorgt voor een significant voordeel ten opzichte van andere onderzoekscentra en -consulenten. Ilse wist ons ook te vertellen dat ze merkt dat landbouwers zelf niet snel naar praktijkcentra zullen gaan met een idee. Innovatiesteunpunt vormt hierbij eigenlijk de tussenschakel. Door deel te nemen aan veel verschillende soorten netwerkevenementen kan Innovatiesteunpunt rekenen op veel contacten.

 

Een van hun projecten rond innovatie was de Innovatieprijs. Hierbij kan iedere land of –tuinbouwer een projectidee indienen. Maar liefst 850 land- en tuinbouwers hebben hun kandidatuur ingediend in 2014. De laureaten wonnen 2500 euro cash en een cheque van 500 euro die ze konden gebruiken voor raadgeving. Volgens Ilse is de laagdrempeligheid één van de succesfactoren van dit initiatief. De Innovatieprijs is dan ook reeds meerdere malen georganiseerd.

 

Na Ilse had Greet Aernouts van Rurant het over een nieuw soort lokaal voedselverdelingsmodel: Fish & chips. Het concept is overgenomen van onze Noorderburen. Het basisidee: een vrachtwagen haalt verse land- en tuinbouwproducten op en verdeelt deze tijdens eenzelfde ronde. Op die manier is er nooit stock, maar enkel bestelde producten die men verdeelt. Iedere afnemer, gaande van een restaurant tot lokale bio-/supermarkt, bestelt de gewenste producten van de deelnemende land- of tuinbouwbedrijven. Al deze bedrijven worden uiteraard wel eerst gescreend op verschillende facetten vooraleer ze participeren in het systeem.

 

Dit alles gebeurt via een ICT platform waarvan de software ook ontwikkeld is in Nederland. Alle producten worden binnen de 24 à 36u vanaf de bestelling geleverd. De producent bepaalt de prijs van zijn producten. De voedselleveranciers zien hun samenwerking als een grote sterkte, waarbij geen prijsrivaliteit is. Binnen dit Fish & chips-project is in april 2013 ‘Distrikempen’ opgestart. Binnen Distrikempen zijn er al vijf leveranciers, waaronder Polle, het bedrijf waar we ons in de voormiddag bevonden. Polle heeft trouwens ook al Leadersteun ontvangen.

 

Daarna werd het bedrijf voorgesteld. Geitenboerderij Polle zet reeds van bij de start van het bedrijf in op het blijvend innoveren en investeren. Om nieuwe ideeën op te doen heeft het bedrijf besloten om, op aanraden van Innovatiesteunpunt, een adviesraad op te richten. In deze adviesraad zetelen personen met zeer verschillende achtergronden, gaande van een manager van een koekjesbedrijf tot een ziekenhuisdirecteur. Een van de conclusies tijdens één van de eerste vergaderingen van de adviesraad is dat hun prijszetting te laag was. De Polle heeft de prijs toen met 25% doen stijgen en tot hun verbazing vonden de klanten dit zeer normaal.

 

Er werd door de adviesraad ook voorgesteld om nog meer op lange termijn te gaan denken. Daarom heeft de geitenboerderij een businessplan opgesteld. Door dit lange termijn-denken heeft de zoon dan ook besloten om in het bedrijf te stappen, waardoor de toekomst nu ook verzekerd is. Deze adviesraad geeft dus uitsluitend tips en suggesties, maar neemt zelf nooit beslissingen. Zo blijft De Polle ook volledig onafhankelijk.

 

Na de heerlijke lunch met lokale producten kregen we een rondleiding op het bedrijf door Paul D’haene. In 1993 zijn ze naar De Polle gekomen en hebben ze vanaf de eerste dag kaas gemaakt, want de geitenmelk werd toen niet opgehaald. Dit betekent dat ze vanaf de eerste dag moesten investeren. Ondertussen hebben ze al 560 geiten om te melken en verkopen ze hun producten op markten (Antwerpen en Herentals). Jaarlijks ontvangen ze ook een 130-tal groepen (families, verenigingen, scholen, …).

 

Na de rondleiding zetten we verder koers richting Oud-Turnhout. Daar bezochten we het bedrijf “Roes”, een klassiek fruitteeltbedrijf. Roes was vroeger een (te) kleine marktspeler, waardoor ze 10 jaar geleden zelf besloten om ook rechtstreeks aan de consument te verkopen. Momenteel hebben ze twee winkels én is men bezig met een derde winkel. De bedoeling is immers om binnen 5 jaar enkel rechtstreeks aan de klant te verkopen.
Roes heeft een eigen appelsap met een eigen label. En naast hun appelsap verkopen ze ook producten van hun collega’s. Gunter, de eigenaar van Roes, heeft deelgenomen aan de Food Innovation Tour (FIT) waar Ilse ook over gesproken had in de voormiddag. Hierbij is het Innovatiesteunpunt met verschillende land- en tuinbouwers naar Engeland afgezakt. Daar hebben ze verschillende supermarkten bezocht om ideetjes op te doen omtrent verpakkingen. Bij de vraag of Gunter opnieuw zou meedoen aan de FIT stemde hij zeer enthousiast toe, weliswaar richting een andere regio uiteraard. Roes heeft ook de hulp ingeschakeld van professionele marketeers die hun website als grootste pijnpunt aanhaalden. Hier is dan ook verandering in gebracht. Gunter vindt trouwens dat landbouwers veel te weinig bewust bezig zijn met de marketing van hun producten. Roes is duidelijk een bedrijf dat bruist van ideeën en de nood naar nog meer innovatie groot is. Een perfect voorbeeld om deze studiedag mee af te sluiten dus!