Steenuilen in de Vlaamse Ardennen - winnaar thema "zorg voor natuur en biodiversiteit"

Dankzij het kleinschalig landschap in de Vlaamse Ardennen (kleine graasweides en akkertjes, hagen, boomgaarden en knotwilgen) kan de steenuil nog goed standhouden. De Steenuil is voor Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen (RLVA) dan ook de mascotte om zorg te dragen voor dit kleinschalig landschap.

De Steenuil (Athene noctua) is de kleinste uil van Vlaanderen. Hij broedt in boomholtes (van oude fruitbomen en knotwilgen) of in oude schuurtjes en voedt zich met (spits)muizen, grote insecten, slakken en/of regenwormen die hij in akkers en weides vindt. Je kan hem ’s avonds vaak zien zitten op weidepalen terwijl hij uitkijkt naar een lekkere prooi.

Dit uiltje doet het in de Lage Landen nog uitzonderlijk goed. Dit heeft te maken met het milde klimaat en het kleinschalig landschap voorzien van kleine graasweides, kleine akkertjes, hagen en heggen, houtwallen en hoogstamboomgaarden. De Vlaamse Ardennen behoort tot de best scorende regio qua aantallen. In Vlaanderen zouden 6 000 à 10 000 broedparen van de Steenuil voorkomen. Op Europees vlak is Vlaanderen trouwens zeer belangrijk voor het voortbestaan van deze kleine uilensoort. En toch wordt hij bedreigd:

  • Door het gebruik van herbiciden en insecticiden vindt hij heel wat minder insecten ;
  • Nogal wat weidegrond wordt omgezet naar akker, terwijl weides een prima jachtgebied zijn ;
  • Het gebrek aan nestgelegenheid: door de schaalvergroting worden meerdere kleine akkers omgetoverd tot één grote akker, waarbij heel wat hagen, bomenrijen en knotbomen verdwijnen. Ook oude hoogstamboomgaarden zijn steeds minder aanwezig. En oude schuren worden afgebroken of hermetisch opgeknapt ;
  • Daar komt nog bij dat de volwassen wordende jongen meestal dicht in de buurt van de ouderlijke nestplaats blijven, wat betekent dat gebiedjes waar de steenuil niet (meer) broedt, slechts zeer langzaam terug gekoloniseerd worden ;
  • En veel jonge steenuiltjes vinden de dood onder de wielen van koning auto, omdat ze de warmte en insecten op het asfalt zoeken.

Via het steenuilproject worden 400 nestkasten opgehangen in de Vlaamse Ardennen, die daarna ook gemonitord zullen worden. De nestbakken worden gefabriceerd door BUSO Zottegem-Velzeke (Buitengewoon Secundair Onderwijs) en de vzw Breek De Stilte die sinds meer dan 10 jaar autistische mensen opvangt. Wie een kast ophangt, ontvangt een uniek huisnummer uit klei gebakken met de beeltenis van het steenuiltje. Mensen worden ook aangespoord om knotwilgen en fruitbomen aan te planten via de jaarlijkse boomplantactie van RLVA.

Sedert maart 2010 is er tevens een mobiele tentoonstelling en wordt er een educatieve fiche voor de basisschool opgemaakt.

In kader van het Steenuilenproject heeft brouwerij De Ryck in opdracht van RLVA een artisanaal bier, het ‘STEENUILKE’, gebrouwen.

Het huisnummer en het bier moeten dit uiltje tot bij de mensen en tot in de woonkamer brengen.