Verslag excursie projectsteun voor innovaties en EIP-operationele groepen - 28 oktober 2021

Op donderdag 28 oktober gingen we met een groep enthousiaste deelnemers de boer op. Op het programma: een aantal concrete voorbeelden van investeringen en projecten waar door middel van een innovatieve techniek, machine … ingezet wordt op het verhogen van de economische en ecologische weerbaarheid en verduurzaming van de landbouwsector.

We startten de dag bij Christ Wolfcarius, van fruitbedrijf Wolfcarius in Wakken, dat gespecialiseerd is in appels en peren. Via VLIF-steun voor innovatie heeft hij geïnvesteerd in een geautomatiseerde appel- en peersorteermachine. Omdat de appels en peren buiten groeien, zijn ze onderhevig aan de weersomstandigheden. Zo kan hagel of zonnebrand zorgen voor de beschadiging van het fruit. Dat maakt het moeilijk om op voorhand in te schatten welke hoeveelheden je kan leveren als producent. En omdat Wolfcarius een sterk groeiend bedrijf is, werd het daarbovenop alsmaar moeilijker om de groter wordende hoeveelheden fruit in een klasse (1, 2 of 3) te verwerken. Tijdens een rondreis in Europa heeft Christ heel wat opties bekeken om dat sorteerwerk eenvoudiger te maken. Al die bevindingen heeft hij dan verzameld en als project ingediend om VLIF-steun voor innovatie te ontvangen.
De innovatieve machine staat in voor een objectieve beoordeling van de kwaliteit van het fruit, doordat van elk stuk fruit verschillende foto’s worden genomen. Aan de hand daarvan verdeelt de machine de appels en peren in verschillende klassen. Door die artificiële intelligentie leert de machine ook constant bij, wat de correcte sortering enkel maar bevordert. Daarnaast gebeurt er ook een automatische ‘afvulling’ van het fruit, zodat de appels en peren die niet meteen verkocht worden toch hun kwaliteit bewaren. Op die manier kan het fruitbedrijf heel kort op de bal spelen.
Zie ook het inspirerend filmpje.

Vanuit Wakken trokken we naar twee bedrijven in Pittem. Eerst stond het gemengd landbouwbedrijf De Mahoney op de planning, waar Christa Loyson ons meer uitleg gaf over hun investering. Het groente- en veeteeltbedrijf ontwikkelde namelijk een innovatieve plantmachine voor verschillende soorten groenten, zoals bloem- en spruitkool, koolrabi, venkel en selder. Een soortgelijke machine bestond al in het buitenland, maar dan in de tomatenplantenteelt.
De machine detecteert tijdens het planten de slechte planten, zodat die alvast niet geplant worden. Door het gebruik van de machine zitten de plantjes ook veel vaster in de grond. Zoals bij elke vorm van innovatie was het in het begin wat zoeken. Voornamelijk naar de juiste trays waar de te planten groenten zich in bevinden, maar ook de naalden voor de aanplant op de akkers. De machine kan best gebruikt worden wanneer het niet regent, aangezien ze heel zwaar is. Christa gaf aan dat hun stressniveau heel wat gedaald is sinds het gebruik van de innovatieve plantmachine, omdat het planten veel vlotter en sneller gaat.
Zie ook het inspirerend filmpje.

Enkele straten verder gingen we op bezoek bij het Sint-Amandshof. Daar baat Lieven Lafaut, samen met zijn vrouw Tania, een gesloten varkensbedrijf uit. Ze zetten in op ecologie en duurzaamheid. Zo hebben ze een rietveld aangelegd, voor mestverwerking. Vanuit het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF) ontving het Sint-Amandshof innovatiesteun voor een diervriendelijke en duurzame wroetstal voor varkens. Lieven heeft geëxperimenteerd met verschillende vergeten rassen bij de kweek van vleesvarkens. Uiteindelijk is hij terechtgekomen bij het ‘Gasconne’-ras. Het is een van de oudste Franse varkensrassen, afkomstig uit de Pyreneeën. In de stal is plaats voor 600 varkens, maar Lieven houdt er minder, om de dieren meer plaats te geven dan wettelijk voorzien. Naast oog voor diervriendelijkheid, speelt ook innovatie een belangrijk rol in dit project. Zo leven de varkens niet op roosters, maar kunnen ze wroeten op zaagmeel. Er is ook een schuine helling, zodat ze bij wijze van spreken zelf hun hok uitmesten. Op het einde van de gang is er een mestschuif.
Er is ook een groot maatschappelijk belang. De stal is namelijk een kijkstal, wat vrij uniek is in Vlaanderen. Mensen kunnen er 24/24 komen kijken naar de varkens, wat veel succes heeft.
Zie ook het inspirerend filmpje.

We eindigden in Wielsbeke bij Christ Lavens. Christ is een biolandbouwer en medevennoot van kleinfruitbedrijf O’bio. Hij nam deel aan een EIP-project dat op zoek was naar duurzame alternatieven voor onkruidbestrijding. Hiervoor werkte O’bio nauw samen met drie andere biologische bedrijven die actief zijn in het kleinfruit. In de kleinfruitteelt, en in de blauwe bessenteelt in het bijzonder, is onkruidbestrijding een probleem. In die teelt is er een ondiepe wortelgroei van de bessenstruiken waardoor ze heel beperkt kunnen schoffelen.
Daarom werken Christ en enkele partners liever met worteldoek. Ze dachten al enige tijd na over hoe ze de plaatsing van worteldoek zouden kunnen automatiseren, om zo tijdbesparend te kunnen werken. Want het plaatsen van worteldoek is een tijdrovend en soms lastig karwei. En zo ontstond het idee voor een geautomatiseerde machine om worteldoek te plaatsen. Eerst zijn ze met vier kleinfruittelers samengekomen om dit te bespreken, en vervolgens hebben ze een EIP-operationele groep opgericht om dit idee verder uit te werken. Ook Innovatiesteunpunt, Inagro en Innovatienetwerk Agreon zaten in deze operationele groep. In samenspraak heeft men een prototype laten bouwen dat, na veel testen en aanpassingen, een heel mooi en praktisch resultaat heeft opgeleverd.
Zie ook het inspirerend filmpje.

In de loop van 2022 zullen ook binnen deze maatregelen projecten ingediend kunnen worden. Houd dus zeker de website van Departement Landbouw en Visserij in de gaten!