Hoksentkapelpad: duurzame verankering van de erfgoed- en landschappelijke waarde van de historische site van de Hoksentkapel in de omgeving

Categorieën

Thema

Erfgoed

Jaar

2014

Provincie

Limburg

Locatie

Hechtel-Eksel

Assen

As 4

Projectgegevens

Projectkost

103.900,00 euro

Promotor

Gemeentebestuur Hechtel-Eksel

Duurtijd

01-11-2013 - 01-06-2015

Situering

Investering

Inrichting van de historische route naar de Hoksentkapel. Het pad loopt vanuit de Kruisstraat via de St. Willibrordusstraat naar de kapel. Enkel het gedeelte in de St.Willibrordusstraat is verhard. Het overige gedeelte wordt zodanig ingericht dat de wandelaar en/of fietser de kapel –die een unieke plaats in het landschap bekleedt- op duurzame wijze bereikbaar is. Daarnaast wordt ook de onmiddellijke omgeving van de kapel zodanig ingericht dat ze in haar historisch kader tot zijn volle recht komt. Rondrijdend verkeer wordt zoveel als mogelijk gebannen door een passende inrichting. Voor auto’s en fietsers worden parkeerplaatsen/stalling voorzien.

  • inrichting parkeerplaatsen:     bouwvergunning
  • plaatsing fietsenstalling:         bouwvergunning
  • boomverzorging (8 linden rondom de kapel)
  • verharding om afwatering in de richting van de kapel tegen te gaan: bouwvergunning
  • inrichting van het kapelpad over een lengte van 725 meter met een onderlaag, bovenlaag en akkerranden: bouwvergunning en afspraken met aanpalende landeigenaars voor bewerking akkerranden

Werking

Het Hoksent is de oudste kern van Eksel. Er was al menselijke activiteit in de préhistorie. De oudste vermelding van het gehucht dateert van 710 toen een adellijke erfgename haar goederen op het Hoksent schonk aan de Heilige Willibrordus die in deze regio aanwezig was t.t.v. de kerstening. De huidige kapel dateert van de 16e eeuw en heeft eeuwenlang een belangrijke rol gespeeld in de religieuze geschiedenis van de omgeving. Tegenwoordig is de kapel vooral bekend omwille van het folkloristisch gebruik van de St.-Theunisviering met verkoop van pluimvee en varkenskoppen en de daarbij horende kermis.

De buurt het Hoksent is dus een oude buurt, waar de bewoners een sterke band met hun buurt hebben. Het is ook het opzet van dit project om die sterke band te bevorderen en te behouden in de toekomst. De kapel speelde ook in het verleden een cruciale rol in het buurtleven. Door de band met de kapel opnieuw aan te halen willen we de koppeling leggen tussen het versterken van het buurtweefsel enerzijds en het ontsluiten van landschappelijk en religieus waardevol erfgoed anderzijds. Hiertoe willen we buurtbewoners opleiden tot gids zodat ze enerzijds het (historisch zeer waardevolle) verhaal van hun buurt kunnen overleveren aan toekomstige generaties en anderzijds de betrokkenheid met hun buurt versterken.

opleidingscyclus gidsen

  • In samenwerking met de heemkundige kring een werkgroep samenstellen die de  gidsopleiding inhoudelijk voorbereidt
  • gidsbundel samenstellen
  • buurtbewoners sensibiliseren om de gidsenopleiding te volgen
  • Lessenreeks organiseren, mogelijke knelpunten: blijvend engagement buurtbewoners,   moeilijkheidsgraad, evenwicht vinden tussen historisch correcte informatie en aantrekkelijk verhaal
  • Oefengidsbeurten organiseren

Voor de opleidingscyclus kunnen we een beroep doen op de kennis en ervaring hieromtrent bij Heemkunde Vlaanderen. Ook Natuurpunt is een welwillende partner in het project. Zij hebben al gidsen opgeleid voor de natuurwandelingen die elders in het gebied plaatsvinden en beschikken over heel wat kennis mbt de natuurwaarden. Uiteraard wordt ook een beroep gedaan op het Regionaal Landschap Lage Kempen voor hun expertise inzake landschapsbeleving.

digitale ontsluiting van de kapel

  • Omdat de kapel niet altijd open is, maar toch frequent aangedaan zal worden door bezoekers (wandelaars, fietsers,…) willen we een digitale toepassing (app of gelijkwaardig) laten ontwikkelen waardoor ook deze bezoekers een zicht krijgen op de waardevolle interieurelementen in de kapel, zij het dan digitaal en dit gecombineerd met een verhaal of anekdote over de kapel
  • luisterpaal met verschillende verhalen over de kapel waarbij de luisteraar de keuze heeft uit een historisch-feitelijk, folkloristisch, anekdotisch,…verhaal waarbij de bezoeker de keuze heeft om dit te horen in het dialect of AN
  • Ontwikkeling van een publicatie over de waardevolle relicten in de kapel: de heemkundige kring beschikt over historisch waardevolle informatie over de geschiedenis van de kapel. In samenwerking met een historicus en ervaren auteur willen we een historisch-wetenschappelijk correcte publicatie maken die tegelijk toegankelijk is voor een breed publiek. De publicatie kan ruim verspreid worden en ook aangeboden via de toeristische dienst. Op deze manier is de informatie over de kapel te allen tijde beschikbaar.

Doelstellingen

  • We willen de onmiddellijke omgeving van de Hoksentkapel passend binnen het landschap en met respect voor de geschiedenis inrichten.
  • We willen het historische pad dat vanuit het dorp naar de kapel liep zodanig inrichten dat het voor de hedendaagse recreant een verademing is om dit authentiek stuk landschap en waardevol erfgoed te kunnen ontdekken.
  • We willen dat gebruikers van de toeristische routestructuren de kapel en haar omgeving leren kennen.
  • We willen de geschiedenis van de kapel en haar omgeving benutten als toeristisch potentieel.
  • We willen het buurtweefsel versterken.
  • We willen de historische verankering van de kapel in de buurt opnieuw valoriseren.

Uitvoering

Gemeentebestuur Hechtel-Eksel

Contactpersoon

Katelijne Ulenaers
Don Boscostraat 5
3940 Hechtel-Eksel
011/73 40 37