VLIF-steun voor korte keten: “Ga er met hart en ziel voor, anders lukt het niet. Ook niet met steun.”

Dankzij de coronacrisis vinden steeds meer consumenten de weg naar korteketen-initiatieven. Overal in Vlaanderen ontstaan manieren om landbouwproducten rechtstreeks en op een veilige manier te verkopen. Bestaande hoevewinkels zien hun verkoop stijgen. Als landbouwer kunt u een bepaald percentage VLIF-steun krijgen voor investeringen in de korte keten. Wij kochten een heerlijk zelfbereid ijsje bij Hoeve Engelenveld in Kinrooi en luisterden naar het verhaal van jonge landbouwer Mathieu.

Mathieu Steensels is een jonge landbouwer van 30 en geboren en getogen in Kessenich, een gezellig grensdorpje en deelgemeente van Kinrooi. Hij studeerde agro- en biotechnologie en rundveehouderij in Geel. In 2016 hebben zijn ouders Jan en Annemie het familiebedrijf Hoeve Engelenveld aan hem overgedragen.

Hoeve Engelenveld is een melkveebedrijf met 120 koeien en bijhorend jongvee op een oppervlakte van 47 ha. Het landbouwbedrijf verwerkt ook melk tot ijs en heeft een hoevewinkel waar het eigenbereid ijs wordt verkocht, net als streekproducten van een vijftal collega-landbouwers.

Mathieu: “Mijn moeder begon 20 jaar geleden met de verwerking van melk tot ijs. Het was toen al een korteketenverhaal. In 1995 startte het fietsroutenetwerk in Limburg op en ze is in 1999 mee op die kar gesprongen. Aanvankelijk was de ijsscheptoog enkel open van paasmaandag tot september en werd er enkel bij ons op de hoeve verkocht. Nu verkopen wij ook producten van collega-landbouwers en investeerden we in 2019 in onze crème-caravan om ook op festivals, kermissen en feesten te kunnen gaan scheppen.”

Sinds de coronacrisis hebben ze bij Hoeve Engelenveld nog niet veel kunnen rondtoeren met de nieuwe crème-caravan. “We waren van plan om op feestjes en het lokale festival te staan, maar dat zal er deze zomer niet in zitten. We kunnen ook pas sinds kort ons terras weer openen, om de mensen te laten genieten van het mooie weer terwijl ze hun ijsje opeten”, vertelt Mathieu. “Maar gelukkig vonden de mensen tijdens de lockdown wel de weg naar onze afhaalijsjes.”                                                                                    

VLIF-steun

Volgens Mathieu zijn de investeringen die je doet om over te stappen naar korte keten, keuzes die je weldoordacht moet maken. VLIF-steun helpt om net dat ene stapje verder te gaan. “Om bijvoorbeeld die crème-caravan te kunnen kopen”, zegt hij. “De steun is mooi, maar je mag dit ook niet verheerlijken. Als de rendabiliteit van je bedrijf afhangt van de steun die je wel of niet zou krijgen, dan kan je misschien beter nog eens nadenken. Anderzijds zorgt de VLIF-steun er ook voor dat je misschien net die stap durft te zetten die je anders niet zou zetten.” Waarmee Mathieu wil zeggen dat VLIF-steun niet de doorslaggevende factor mag zijn om te investeren in bijvoorbeeld korte keten. “Als je er niet met hart en ziel voor gaat, lukt het niet, ondanks VLIF.”

Korte keten kan meerwaarde zijn

Op de vraag of Mathieu korte keten zou aanraden aan collega’s, antwoordt hij dubbel. “Ja en neen. Korte keten kan een mooie meerwaarde zijn op je bedrijf, maar je moet er ook tegen kunnen dat er opeens iemand langs je in de melkstal kan staan of dat iemand kritische vragen stelt. Niet alle klanten die bij de boer over de vloer komen zijn boer-gezind. Voordat je met korte keten begint, moet je jezelf de vraag durven te stellen of je bedrijf én jij als persoon er geschikt voor zijn. Als jonge landbouwer wil ik het beste van onze mooie stiel laten zien en ieder landbouwbedrijf, groot of klein, heeft zijn charmes, maar niet ieder landbouwbedrijf is publieksvriendelijk.”

Toekomst

Momenteel zijn ze op Hoeve Engelenveld bezig met de aanvraag van een vergunning voor drie nieuwe sleufsilo’s, voor de verhoging van het dak van de koestal (gebouwd in 1969), voor de vernieuwing van de dakbedekking, voor zonnepanelen en voor de verlenging van de melkstal. Op langere termijn wil Mathieu nóg meer gaan inzetten op diversificatie en aanbodverbreding. “Ik hoop de korte ketenverkoop nog op te krikken en ons ijssalon naar een hoger niveau te tillen door ijscoupes en milkshakes aan te bieden.”

Meer algemeen vindt Mathieu dat landbouwers hun eigen toekomst opnieuw moeten uitvinden. Dat is dé grote uitdaging. “Een deel van de consumenten komt steeds verder van de landbouw af te staan. In tijden van sociale media zijn de mogelijkheden oneindig. Alleen slagen we er als boeren niet, of niet goed in om het negativisme van bepaalde groepen en hun communicatiebureaus te counteren. Wij landbouwers werken bijna de klok rond en  kunnen niet opboksen tegen organisaties die als doel hebben om alle veehouderij, in welke vorm dan ook, uit ons land en onze buurlanden te verdrijven. Ik heb het er persoonlijk heel moeilijk mee dat we allemaal afgeschilderd worden als dierenbeulen.”

“Baan je eigen weg”

“Maar mijn boerenverstand zegt dat er hoe dan ook altijd zal moeten gegeten worden. Het zou voor mij en voor vele andere landbouwers een opsteker zijn als meer burgers laten zien dat ze om ons geven. Zoals bijvoorbeeld MNM-dj Tom De Cock dat een aantal weken geleden gedaan heeft met zijn ‘Jongeboerentoer’. Want als er geen goede prijsvorming is en de waardering is er niet of we merken er te weinig van, wat houdt ons dan nog aan het boeren?”

Tot slot wil Mathieu nog de volgende visie delen: “Kijk niet te veel naar boeren om je heen en baan je eigen weg. Voor sommigen is dat schaalvergroting, voor anderen is dat verbreding, en nog anderen kiezen misschien voor biologische bedrijfsvoering. Maar wat je ook doet, blijf trouw aan jezelf. Verlies je eigen identiteit niet en durf anders te zijn en je te onderscheiden.”

Foto's

De ijsjestoog van Hoeve Engelenveld

Ijsje van Hoeve Engelenveld

Koeien van Hoeve Engelenveld